LENGKARA BASA BALI
• Lengkara Ingggih punika: Angkepan
kalih kruna utawi akeh sane prasida ngawetuang ati sane jangkep saha maweweh pola paneesnyane.
• Lengkara sané kabaos paripurna sakirangnyané madaging jejering lengkara
(subjék) miwah linging lengkara (prédikat).
A. Lengkara Basa Bali nganutin Linggihnyane / Kedudukannya kapalih dados 4
Soroh :
1. Jejering Lengkara (Subyek)
2. Linging lengkara (Predikat)
3. Panandang Lengkara (Obyek)
4. Pidartaning Lengkara (Keterangan)
- Pidartaning Genah / Tempat (ring sekolah,
ring pasar, msl.
- Pidartaning Dauh / Waktu (dibi, tuni,
abulan, tengai, msl)
- Pidartaning Wilangan / Bilangan (tenga,
papat, dasa, papat , selae, telung benang,msl)
- Pidartaning Kahanan / Keadaan (seleg,
tegeh, jegeg, bagus, kedas, kalem ,msl)
B. Lengkara Basa Bali nganutin Penees “ Intonasinyane” kapalih dados 4 soroh :
1. Lengkara Pamidarta (Kalimat Berita)
Inggih Punika : lengkara Pamidarta inggih
punika lengkara sané nlatarang pariindikan (keadaan)
umpami:
• Tititang ngranjing ring SMK Wira Harapan
2. Lengkara Pitakén (Kalimat Tanya)
Inggih Punika: lengkara sané tetujon ipun
nunas pasaur saking sang sané katakénin. Panees ring
panguntat lengkara ketah ipun ngunggahang
intonasi tanya.
umpami:
• Luh, saja Iluh suba ngelah gegelan?
3. Lengkara Penguduh (Kalimat Perintah)
Inggih Punika: lengkara sané tetujon ipun
ngandikain anak tiosan mangda maparilaksana utawi ngambil
pakaryan.
Umpami:
• Luh, mai je paekin negak disamping Beline!
• Béh, énggalin ja majalan beli!
4. Lengkara Nuutang Reraosan (Kalimat Langsung)
Inggih punika: Lengkara sane tatujon ipun
nunas pasaur saking anak tiosan sane sifatnyane langsung.
umpami:
• Bapa metakon”Putu tusing masuk jani?”
C. Lengkara Basa Bali nganutin lingingnyane kapalih dados 2 soroh inggih
punika:
1. Lengkara Lumaksana
Inggih punika: Lengkara sane jejering lengkaran
lengkarannyané nglaksanayang pakarya. Linging
lengkarannyané ketah marupa kruna tiron
mapangater anusuara (Ny, M, N,Ng), sakadi:
Umpami :
• Beli Madé nusuk saté.
• Mbok Putu ngaé rujak.
• Adinné nulis surat ibi sanja di ampiké.
• I Lubdaka manah kijangé ento.
2. Lengkara Linaksana
Inggih punika: Lengkara sane jejering
lengkarannyané keni pakaryan. Linging lengkarannyané ketah
marupa kruna tiron mapangater (ka-) miwah
mapangiring (-in), miwah (-a).
Umpami:
• Saténé katusuk baan Beli Madé.
• Tiang dukaina ring I Guru.
• Bungané adepa tekén Luh Sari di Peken
Badung.
• Adinné maekin belinné.
• Galengé tegakina tekén panakné.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar