Senin, 20 Juni 2022

KRUNA WILANGAN BASA BALI

 Teges Kruna Wilangan

Kruan wilangan ingguh punika, kruna sane nyihnayang akeh utawi akidik pepupulan barang-barang, sahananing maurip wiadin laksana pakaryan. Kruna-kruna dasa, aakit, asibak, acakep ngranjing ring kruna wilangan

Pahan Kruna Wilangan

  1. Kruna wilangan ketekan.

Kruan wilangan ingguh punika, kruna sane nyihnayang akeh utawi akidik pepupulan barang-barang, sahananing maurip wiadin laksana pakaryan. Kruna-kruna dasa, aakit, asibak, acakep ngranjing ring kruna wilangan.

Kruna wilangan ketekan wantah kruna sane kanggen metek sikian / saka-siki ring kariane.

conto : sa, dua, telu, papat, lima, enem, pitu, kutus, sia, dasa, miwah selanturipun.

 

  1. Kruna wilangan gebogan.

Kruna wilangan gebogan, kruna wilangan sane madue aran niri-niri utawi carane nyambatang maseosan tur sampun ketah pisan kaanggen. Kruna wilangan puniki ketah ipun kaucapang utawi kasambatang ngangge lengkara, nenten wilangan ipun. Sane ngeranjing ring kruna wilangan gebogan luire :

ü  35 wastanipun pesasur

ü  45 wastanipun setiman

ü  50 wastanipun seket

ü  75 wastanipun telung benang

ü  100 wastanipun satus

ü  150 wastanipun karobelah

ü  175 wastanipun lebak

ü  miwah sane seosan

 

  1. Kruna wilangan pahan.

Kruna wilangan pahan puniki boya kasurat antuk angka, sakewanten kasurat ngangge aksara. Sane ngranjing ring kruna wilangan pahan luire :

Ø  Apahempatan (seperempat)

Ø  Atenga (setengah)

Ø  Atugel (sepenggal)

Ø  Apahteluan (sepertiga)

Ø  miwah sane lianan

 

  1. Kruna wilangan tan janten.

Kruna wilangan tan janten puniki akeh nyane nenten janten utawi nenten keni antuk ngawilangin akehnyane. Ketah ipun kasurat ngangge kruna utawi aksara. Sane ngranjing ring kruna wilangan tan janten punki luir ipun :

Ø  Abedik; Nasine di payuke enu tuah abedik,

Ø  Begeh; Saudagar baase begeh maan meli baas di peken Badung,

Ø  Liu; Anake ento mancing ngaku liu maan be,

Ø  Aketek; Uyahe enu di calunge tuah aketek,

Ø  Ombeh; Ombeh mabiayagan lengise uli di paon,

Ø  Agetul; Agetul tusing enu lengise di botole,

Ø  Adesa; Ajaka adesa anake demonstrasi di lapangan puputan,

Ø  Akikit; Akikit tusing dadi idih gelahne,

Ø  Abanjar; Ajaka abamjar anake nulungin ia mamula padi di carik,

Ø  Apaso; Lawar apaso isinina kuah.

 

  1. Kruna wilangan panta wilangan.

Sane ngranjing ring kruna wilangan panta wilangan, inggih punika :

Ø  Ekan (satuan)

Ø  Dasan (puluhan)

Ø  Tus (ratusan)

Ø  Peon (ribuan)

Ø  Laksan (puluh ribuan)

Ø  Keten/keti (ratus ribuan)

Ø  Yuta (jutaan)

Ø  Bara (puluh jutaan)

Ø  Ingel (ratus jutaan)

Ø  Bengong (milyaran).


  1. Kruna wilangan pepasten wilangan.

Kruna wilangan puniki akeh ipun sampun pasti. Ketah ipun kruna wilangan puniki karahinin antuk kruna-kruna sane wenten pakilitan ipun ring kruna wilangan soang-soang. Sane ngranjing ring kruna wilangan pepasten wilangan, luire :

Ø  Sampi aakit

Ø  Bebek aukud

Ø  Tikeh abidang

Ø  Sandal apasang

Ø  Taluh abungkul

Ø  Busung amuncuk.


Indik FIle dados kaodwnload ring iriki

Taler video nyane dodar piarsaang ring Youtube



 



Tidak ada komentar:

Posting Komentar

Soroh-Soroh Kruna

Dumun titiang sampun polih ngamosting indik kruna wilangan lan soroh-sorohnyane. Ring Basa Bali wenten makudang-kudang soroh kruna. Minab ye...